Balanceren tussen Bewust Consumeren en Betekenisvol Bijdragen

Home » Groei Praktijk » Balanceren tussen Bewust Consumeren en Betekenisvol Bijdragen
Leestijd: 6 min

We leven in een consumptiemaatschappij met een luxe die minder dan een eeuw geleden bijna onvoorstelbaar was. We consumeren goederen en diensten, maar ook de voordelen van sociale verbanden.

Verliefd op suiker!? Consumeren

Bij ‘produceren’ denk je meestal aan werk en productiviteit, wat een relatie met inkomen en welvaart aangeeft. Maar veel van wat we doen is immaterieel, vooral sociaal. Dan ‘produceren’ we als onderdeel van ons bestaan een relatie met anderen.

Is het gezond om vooral met consumeren bezig te zijn? Hoeveel produceren voor de maatschappij is nodig voor ons welzijn? En hoe balanceren we beide aspecten?

Ik geloof dat je nooit kansen moet laten liggen om bij te dragen. En niet alleen als transacties, relaties dragen meer bij aan sociale samenhang.

Ben je voornamelijk een consument of draait je leven om je bijdragen? Wat mis je en waar kun je werken om deze aspecten beter in balans te brengen?

Consumeren: wat is je input?

We consumeren wat we nodig hebben voor levensbehoeften, zoals een dak boven het hoofd, water en elektriciteit. Maar tegenwoordig is een (breedband) internetverbinding ook een levensbehoefte. Anders is dit artikel niet te consumeren voor de lezers.

Consumeren lijkt passief, maar het is een keuze. Aan wat geef je tijd en geld uit? Aan vergankelijke en goedkope dingen of aan duurzame producten en ervaringen? Maakt TEMU-meuk en oppervlakkig vermaak je gelukkig? Wat heeft op den duur waarde voor je?

Vergelijk het verschil tussen een nieuwe auto – omdat de buurman ook net vers blik heeft aangeschaft (de status-val) – of een onvergetelijke vakantie of uitstapje. Niemand kan je ervaringen delen met familie en vrienden afnemen. De gedeelde ervaring vormt een blijvende verbinding.

Sociale media zijn bijzonder. Je leest/kijkt en klikt/reageert. Voor de meesten ligt de nadruk op consumeren. Denk aan de instelling van Meta (Facebook, Instagram, etc.): “De consument (gebruiker) is het product”, als doelgroep voor adverteerders! Je rol als gebruiker is niet waardevrij, je betaalt ‘gratis’ met tijd en aandacht. Algoritmes en beïnvloeding (dopamine) sturen je. Hou zelf de controle en maak – met intentie – bewuste keuzes!

Illustratief is dat Silicon Valley-leiders bewust hun kinderen afschermen van de producten en diensten waar ze rijk mee werden. Dat is een signaal dat ze de gevaren kennen met van het consumeren ervan. Ze investeren liever in gemeenschappelijke en duurzame ervaringen. Menselijke aandacht in een relatie van interesse in elkaars welzijn is een bijdrage van een andere orde.

Delen is vermenigvuldigen

Consumeren is niet alleen ‘input’, iets persoonlijk tot je nemen. Je maakt ervaringen samen, herleef je samen en deel je weer met anderen. Niet alleen opgepoetste Instagram-kiekjes – te mooi om waar te zijn (met filters) – maar de betekenis van de ervaringen.

Als je alleen persoonlijke indrukken verzamelt zonder die te delen, ben je een ‘hoarder’, iemand die ervaringen verzamelt voor eigen gerief. Het is leuk voor jezelf maar ongedeeld, egoïstisch of een gemiste kans. Zelfs als je graag alleen reist, deel je meestal je ervaringen met een achterban en maak je nieuwe verbindingen met de mensen die je ontmoet.

Rekenkundig zijn delen en vermenigvuldigen verschillend, maar je kunt ervaringen en kennis vermenigvuldigen door ze te delen. Reisverslagen en adviezen zijn voor de hand liggend, maar samen indrukken en emoties delen verrijkt je relaties.

Toen ik keek naar mijn consumptiegedrag – veel input maar te weinig output – merkte ik dat ik te veel passief consumeerde zonder verwerking. Onverteerde informatie kan zwaar op de geest liggen, net als een te volle maag naar aanvoelt. Ik zoek steeds naar een betere manier om zinvolle informatie te produceren en te delen.

Zet op een rij wat je consumeert en hoe dat je vormt. Deel je inzichten.

Produceren: wat is jouw bijdrage

Een uitdaging zorgt voor tractie. Je glijdt minder makkelijk weg.

Je hebt meerdere rollen in een maatschappij – van je directe omgeving tot mondiaal. Niet alleen als consument van de voordelen, maar ook als bijdrager.

Bijdragen zijn meer dan transacties zoals geld voor werk en belasting. Produceren is een doorlopende aanwezigheid en betrokkenheid, en niet alleen via vluchtige contacten.

Niet alleen werkenden dragen bij. Iedereen draagt op zijn/haar manier bij. De rollen zijn verschillend: kind, student, medewerker, leidinggevende/werkgever, ouder, grootouder, adviseur, gepensioneerde, etc.

Iedereen levert in verschillende levensfasen bijdragen in hun huidige rollen. Veel is immaterieel, vooral in betrokkenheid en steun voor anderen.

Veel rollen zijn serieel of overlappend. Een bureaumedewerker kan naast het werk een drijvende kracht zijn in een vereniging en bovendien een actief familielid, vriend en raadgever zijn

Soms leid je in de hiërarchie van een organisatie. Later ben je een waterdrager in je gezin of hobby. Schakel soepel tussen de vereisten van elke rol.

Mijn vrijwilligerswerk in de natuur was een hobby, een uitlaatklep naast (te) veel schermwerk. Ik mocht van organisaties lekker in de natuur bezig zijn in ruil voor noodzakelijk werk op hun terreinen. Dat was een prima transactie. Maar de laatste jaren is de samenwerking met eigenaren van een privéterrein en een prettige werkgroep uitgegroeid tot een relatie met veel meer voldoening. Een mooie bijdrage!

Waarde balanceren

De waarde die je levert en wat je ervoor terugkrijgt tellen mee voor je welzijn. Op je werk lever je arbeid voor een vergoeding en waardering van je kwaliteiten. Je bijdrage aan non-profitactiviteiten kan voldoening, contacten en persoonlijke waardering geven.

Waardering is fundamenteel omdat je anders als een robot bezig bent en betekenis mist. Het gaat niet alleen om het resultaat, maar ook de intentie, kwaliteit en betrokkenheid van je inzet.

Waardering heeft ook een potentieel negatieve kant, omdat je er status aan kan toekennen. Identificatie met een bijdrage of rol kan pijnlijk zijn als de omstandigheden plotseling veranderen. Je bent meer dan de bijdrage die je levert!

Verandering is een uitdaging

De (gedwongen) overstap naar andere rollen kan je tijdelijk uit het lood slaan, zoals een nieuwe levensfase of het verlies van je baan. Vaak zie je dat al jaren aankomen, maar het overvalt je wanneer het zover is.

Bijdragen op een andere manier of (tijdelijk) geen bijdrage kunnen leveren vergt aanpassing. Zet in een andere context de pet van je vorige rol af. Verlaat je comfort zone en ga nieuwe uitdagingen aan.

De beste manier om verandering te verwerken is open te staan voor persoonlijke groei. Zonder nadenken je instelling en inzet in een andere rol toepassen kan averechts werken. Vraag je af hoe je kan bijdragen, denk erover na en bespreek het met anderen voor hun perspectief.

Controleer welke aanpassingen je moest maken bij de overgang van lagere school naar hogere opleidingen, van student naar werknemer, van leidinggevende naar werkgever, van carrièremaker naar plateau, van actief naar pensioen, etc. En van gezond en vitaal naar gas terug moeten nemen of afhankelijk worden.

Welke aanpassingen kun je maken in je bijdragen zonder je identiteit aan te tasten?

Bijdragen als de balans van consumeren en produceren

Wegen of beoordelen, meten met twee maten

Identificatie met je bijdragen kan gevaarlijk zijn. Zie jezelf niet alleen als consument of producent. Je maatschappelijke rollen zijn veelzijdiger en werken subtiel op elkaar in.

Het belangrijkste in productief zijn is beschikbaar zijn voor anderen. Het is goed om je capaciteiten, kennis en ervaring zinvol te delen.

Wees creatief in je bijdragen. De basis van creativiteit zijn je unieke ervaringen en het onderkennen van mogelijkheden. Denk niet in vaste patronen maar blijf flexibel.

The act of making something will force you to learn more deeply than reading ever will.
James Clear

Informatie consumeren blijft meestal oppervlakkig. Ik kom er regelmatig achter dat denken dat je weet hoe iets werkt een illusie is. Bij toepassing merk ik pas hoe weinig ik ervan begreep. Alleen ervaring, fouten maken en leren, geven je inzicht.

Iedereen kan en mag bijdragen. Waardeer ieders inbreng en bedank degenen die als waterdragers het resultaat mogelijk maakten. Wat je samen bereikt, maakt je sterker, vooral als je de bijdragen niet steeds weegt als transacties.

Je manier van produceren en consumeren vereist regelmatig aanpassingen in je instelling en gedrag.

Bijdragen op verschillende niveaus geeft voldoening en betekenis. Een mooie en productieve bijdrage is samenwerken aan doelen zonder ego-conflicten of onnodige frictie.

Verwaarloos je spirituele kant niet. Soms is het goed om neutraal te ervaren. Mediteer om je geest te kalmeren of geniet in stilte van de natuur.

Hoe kun je hier zelf invulling aan geven? Welke (kleine) stappen kun je ondernemen om je welzijn en dat van anderen te verbeteren met een gezonde balans tussen consumeren en produceren?

Nog even het volgende…

Zoek jij een PG Gids/Begeleider? Vraag NU een gratis en vrijblijvende eerste inventarisatie aan voor begeleiding voor Persoonlijke Groei.

Het doel van deze cursus is om met Gedragsverandering stress-bestendig te worden.

Info / Bestellen

Plaats een reactie