Corruptie is persoonlijk voordeel trekken uit macht of een machtspositie. De kans op misbruik is levensgroot zonder controlerende instantie of wanneer anderen wegkijken.
Hoe sterk schat je jezelf in om weerstand te bieden aan de status die je ontleent aan je functies? En hoe kan je die integriteit waarborgen?
Power tends to corrupt and absolute power corrupts absolutely. Great men are almost always bad men.
Lord Acton (1887)
Leiders met een ego groter dan hun integriteit vervallen naar tirannie en een verdraaide realiteit. Volgers en minderheden lijden onder die (ver)leiders.
Waardering van macht
Wij waarderen meestal sterke en doortastende mensen, terwijl we stellen dat bescheidenheid een goede eigenschap is. Hoe rijm je dat?
We live in a world which respects power above all things. Power, intelligently directed, can lead to more freedom. Unwisely directed, it can be a dreadful, destructive force.
Mary McLeod Bethune
Bescheidenheid siert de mens, maar voor voortgang is actie en overtuigingskracht nodig. Dus lopen veel mensen achter ‘sterke’ leiders met een duidelijke en vooral eenvoudige boodschap aan.
De eenvoud is niet zelden een vereenvoudiging waarbij nuances verloren gaan ten behoeve van de helderheid van de boodschap. Het simpel maken van de boodschap is makkelijk een verdraaiing of zelfs onwaarheid door gebrek aan context. Bovendien is het een minachting van het publiek om te appelleren aan de laagste gemene deler en niet zelden het manipuleren van verontwaardiging.
Weeg je wel eens concreet af of de persoonlijke en inhoudelijke doelen van een leider of een beweging stroken met je eigen waarden? Neem niet klakkeloos aan dat iemands uitstraling overeenkomt met diens intenties.
Verantwoordelijkheid
Een machthebber moet soms moeilijke beslissingen nemen, maar dient daar verantwoordelijkheid voor te nemen en af te leggen. Macht en verantwoording zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, maar het gaat fout als leiders die relatie ontkennen.
Leiderschap neem je op voor de groep waar je richting aan geeft. Als je je taken hoofdzakelijk opneemt om er beter van te worden, is de bereidheid om verantwoordelijkheid af te leggen vaak aanzienlijk minder. Het is een rode vlag wanneer je ziet dat de relatie tussen die twee aspecten onder spanning staat.
Binnen niet-hiërarchische organisaties zoals verenigingen wordt macht niet zelden misbruikt. Bestuursleden menen rechten te kunnen ontlenen aan hun positie. De realiteit is dat een bestuurslid meer plichten heeft dan gewone leden maar daar geen rechten aan mag ontlenen. Helaas kweekt een beetje macht soms kleine dictators die uiteindelijk over hun eigen ego struikelen.
Het vergt de ‘sterke benen’ van morele integriteit om geen misbruik te maken van een machtspositie. Er zijn tal van goede en slechte voorbeelden, maar ieder mag voor zichzelf uitmaken wat die zijn.
Autoriteit verdien je
Autoriteit is respect voor de waarde van kennis of oordeel. Vaak gebruiken leiders macht om autoriteit te claimen, maar dat werkt averechts zodra blijkt dat hun woorden niet worden gestaafd door kennis of resultaten.
Authority that does not exist for Liberty is not authority but force.
Lord Acton
Je verdient authentieke autoriteit door de inhoudelijke bijdragen, ook als je geen formele leiderschapsrol hebt. Anderen waarderen je om je kennis en vaardigheden en erkennen je autoriteit.
Mijn vader was als MKB-ondernemer binnen zijn bedrijf een autoriteit door hard werk, visie en een bijna onfeilbaar oog voor detail. Maar hij droeg dat altijd uit door een vriendelijke en respectvolle omgang met zijn mensen.
Ik probeer zijn stijl te emuleren in leiderschapsrollen. Niet dwingend uitleggen waarom iets volgens jou zo ‘moet’, maar het waarom van een aanpak verduidelijken, soms met een vraag, overleg en feedback. Door afwegingen te communiceren gun je anderen zelfstandigheid in de uitvoering. Leiding zonder macht.
Respect is een gunst die anderen je schenken. Je kunt het beschadigen door een enkele ondoordachte opmerking, zeker als je onbedoeld oud zeer raakt.
Conclusies
Waarom komen ‘krachtige mensen’ aan de macht en waarom zijn we verrast dat ze daar misbruik van maken?
Veel mensen voelen zich onmachtig in een dynamische wereld en volgen krachtige leiders met een eenvoudige boodschap. Zwart-wit denken verbergt complexiteit en ontmoedigt kritische vragen.
Goede leiders zijn dienend. Ze willen de gemeenschap waarin ze leven verbeteren, niet gebruiken voor eigen voordeel.
Find meaning & purpose by asking the question: “How can I serve and contribute?”
Wayne Dyer
Helaas nemen sommige mensen het niet zo nauw met de waarheid of de regels. Wanneer ze voordeel hebben van hun positie, ligt corruptie op de loer. Wees alert wanneer mensen hun positie misbruiken, ook als het subtiel begint.
Wat geeft je eigen karakter je als leidraad wanneer je in een machtspositie komt? Pak deze week je journaal erbij en schrijf erover.
