Door te kijken naar uitingen en het gedrag van anderen, kom je erachter wat wel en niet werkt. Het zijn eindeloze leermomenten.
De valkuil? Je bent niet die persoon. Wat voor hen werkte vanuit hun ervaring en context, hoeft voor jou niet te lukken. Maar andersom geldt het ook: wat een ander mislukte, kan jou wél slagen met jouw unieke benadering.
Kun je ook wat leren van mensen die je qua gedrag afwijst? Waarom niet? Ook een jerk heeft sterke punten. Het is een gemiste kans om iemand op karakter af te schrijven terwijl hun aanpak je iets waardevols kan leren (of afleren).
Er zijn genoeg onverwachte bronnen van wijsheid.
Komedianten
Komieken hebben een unieke manier om naar alledaagse dingen te kijken. Ze maken absurdistische observaties die bijvoorbeeld de essentie van menselijke interactie blootleggen.
Bijvoorbeeld, de grap van een komiek dat hij ‘perfect met zijn partner samenwerkt… zolang hij maar toegeeft aan diens grillen!’ geeft aan dat wij in relaties vaker conformeren dan dat we luisteren naar elkaars behoeften en aspiraties.
Het is een lachspiegel die een komiek ons voorhoudt. Maar denk even door om je eigen waarheid te zien en daar lering uit te trekken. De komische noot is vaak om je ontvankelijk te maken voor de inhoud.
Veel komieken blijken serieuze filosofen te zijn die haarscherp de frictie in de maatschappij weten te belichten. Lach van harte, maar denk na over de conclusies die je kan trekken en wat je ervan kan leren.
Ouderen
Mijn moeder zei vaak: “Wijsheid komt met de jaren of helemaal niet.” Ouderen zijn vaak wijs, maar niet noodzakelijk op basis van hun leeftijd. Erken de waarde van hun ervaringen en inzicht.
Luister goed naar hun verhalen over ’toen’. Maar stel ook de vraag: “Waarom deed u dat?” Dat leert je soms veel meer dan het verhaal op zich. Soms was dat een bewuste keuze maar vaak ook een maatschappelijke norm.
Bij het interpreteren van hun wijsheid, probeer jezelf te verplaatsen in de tijd waarin ze leefden. Een brief duurde dagen om aan te komen en uit het buitenland soms weken. Nu is de wereld zo klein als de seconden waarin berichten van de ene naar de andere kant van de aardkloot vliegen, maar helaas geven we elkaar minder persoonlijke aandacht.
Een oudere kan wat verward overkomen over de complexiteit van de moderne wereld. Maar als je hen vraagt naar hun wereld van 50 jaar geleden, dan staan veel herinneringen hen helder voor de geest als de dag van gisteren.
Prietpraat
Zelfs in prietpraat van kinderen lijkt wijsheid te zitten.
Kinderen maken opmerkingen zonder geremd te zijn door geprogrammeerde denkpatronen. Ze kunnen ons raken en we kunnen er lering uit trekken,
Voorbeelden:
- Een 4-jarige plast in zijn broek. Mama foetert. Het kind zegt: “Je hebt toch een wasmachine, mama!?” Nuchter zonder schaamte.
- “Juf, mijn handen zijn koud!” “Doe je handen dan in je jaszakken.” “Nee, want daar zitten mijn handschoenen al in.” Logica die je doet nadenken over je eigen denkfouten.
- “Mist? Nee hoor, het is regen die stilstaat!” Soms is een frisse blik op de werkelijkheid helderder dan alle wetenschappelijke verklaringen.
Ik vroeg als ukkie eens aan mijn vader: “Papa, is een TV duurder dan een huis?”. “Oh, een huis is veel duurder!” Waarop ik verontwaardigd riep: “Waarom hebben dan wel een huis en nog geen TV!!!???” Het leerde me wel om veel te lezen wat een betere investering was…
Kinderen geven je het perspectief dat je als volwassene mist, met verwondering en nog niet geremd door kennis.
Leermomenten
Kun je dit in je eigen leven toepassen? Probeer actief te observeren en je oordeel uit te stellen.
- Een project mislukt omdat iemand probeerde om het helemaal op eigen kracht uit te voeren. Het lag niet aan het idee maar aan de beschikbare tijd en kennis.
- Na een vergadering vraagt iemand: “Waarom steunde je het voorstel van Jan, ik dacht dat je een hekel aan hem had?” Ook een jerk kan goede ideeën hebben die ondersteuning verdienen.
- Een geslaagde teamactiviteit toont dat een diverse groep met onderling respect flexibeler is dan een deskundige groep specialisten.
- Het succes van Slack kwam voort uit een kwijnend project dat een interne communicatietool gebruikte. Dit project werd uitgebouwd tot een unieke dienst. Soms zit de goudmijn in het afvalproduct.
Wat zijn jouw leermomenten?
Kijk deze week naar momenten waarin je iets leert uit een onverwachte bron. Een collega die je irriteert. Een kind dat iets opmerkt. Een mislukking van een ander.
Noteer wat je ervan leerde. Niet alleen wat er gebeurde.
Leren is niet alleen observeren en ter kennis nemen. Het is voorbij je oordeel kijken naar de inhoud. Niet alleen jouw realiteit telt, maar ook die van anderen met hun unieke wereldbeeld.
Elke interactie kan een les zijn. Ben je bereid om ervoor open te staan?
